De stad als opslagplaats van mensen en zooi

Wat een contrast. Ik zag een TVprogramma over Zuid Afrika. Peuters hebben geen speelgoed (alleen een oude lekke bal) en leren daardoor ook geen basisvaardigheden. Een paar dagen daarvoor was ik bij het Textielsorteercentrum in Enschede. Daar zag ik deze container met afgedankte knuffels. Oogst van 1 dag. Met op de achtergrond de balen afgedankt onverkoopbaar textiel. Het maakt me droevig. Wat een zooi. Waar zijn we mee bezig? Waarom houden we niet van onze spullen ? Waarom worden de negatieve effecten van onze levensstijl keurig uit zicht gehouden op industrieterreinen ? Misschien zou een jaarlijks bezoek aan een slachterij, afvalverbranding of textielsorteercentrum verplicht moeten zijn…..

Ik bezocht het Textielsorteercentrum (waar trouwens topwerk wordt verricht om zo veel mogelijk afgedankt textiel weer aan te bieden via kringloopwinkels of te recyclen) als onderdeel van de Dag van de Stad in Enschede. Dat is een jaarlijks evenement, bedoeld om mensen samen te brengen die zich professioneel of persoonlijk inzetten voor vraagstukken in de stad. Als het lukt ben ik er elk jaar bij. Voor mij extra leuk omdat ik in 2018 kort werkte voor Agenda Stad. Dat is de club binnen het Ministerie van Binnenlandse Zaken die deze dag organiseert.

De Dag van de Stad wordt steeds in een andere stad gehouden. Het programma is gericht op inspiratie, innovatie en verbinding. Daarom zijn er niet alleen praatjes, maar ook veel excursies. Je gaat de stad in per fiets, te voet of bus om ter plekke inspirerende voorbeelden te bekijken. Ik koos voor het Textielorteercentrum.

In hetzelfde gebouw als het Textielsorteercentrum bezochten we ook Enschede Textielstad, een kleinschalige innovatieve weverij. Zij weven prachtige nieuwe stoffen uit recycled denim, recycled katoen, recycled PET, Tencel, hennep en vlas.

Zo’n bezoek geeft hoop. Maar ook denkstof. Want de hal met afgedankt textiel is ongeveer 30x zo groot als de innovatieve weverij. Wat zegt dat over onze maatschappij? Zou het over 10 jaar ook andersom kunnen zijn.

Ik dacht daarbij terug aan een lezing van de 92-jarige architect Herman Hertzberger, vorig jaar tijdens de Dag van de Stad. Wat een vurig pleidooi hield deze man in 20 minuten !

De oude Hertzberger heeft de stad zien veranderen onder invloed van de ‘marktwerking’. Het is een opslagplaats van mensen geworden. Een bio-industrie voor mensen. Want hoe minder publieke ruimte, hoe meer €€€ rendement voor vastgoedontwikkelaars. Hertzberger liet prachtig zien hoe belangrijk de publieke ruimte is. Architectuur moet gaan over een fijne ontmoetingsruimte, niet over een gebouw dat er spectaculair uitziet. Spelen op straat is leren hoe je contact maakt.

Gelukkig zag ik op de Dag van de Stad ook hoe we het tij kunnen keren. Wijken kunnen weer veranderen in een fijne plek. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar het NK Tegelwippen. Je doet het samen en het draagt bij aan een groenere, meer klimaatbestendige stad of dorp.

Willen we dat onze steden juist door onze welvaart een opslagplaats van mensen en zooi worden? Of juist een groenere omgeving met minder auto’s, waar kinderen kunnen spelen ? Mooi om dat in ons achterhoofd te houden richting de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar……